Ingebrigt Garthe med fundament og transportblokk frå gamle Bøfjordens Meieri.
Ingebrigt Garthe med fundament og transportblokk frå gamle Bøfjordens Meieri.

Settem – garden og grenda

Publisert

Foredraget om garden og grenda Settem samla mange på Bøfjorden Sjøbruksmuseum søndag.

400 års sagbrukshistorie, frå Zetumb Saug i hollendertida til dagens Bøfjorden Sag, opna programmet. With-familien starta oppgangssag i 1621 og dreiv gard og trelastindustri til 1868.

Smør til Newcaste

Bøfjordens Meieri låg på Settem. Her vart det frå 1890 til 1913 produsert smør - hovudsakleg for firmaet Faber Ltd. i Newcastle. Dagens eigar av Settem, Ingebrigt Garthe, frakta like godt ei steinblokk frå meieribygget til museumstrappa. Like eins transportblokka på taubanen som førte mjølkespanna frå garden ned til meieriet i Ådalen. Forteljinga om den mislykka premieren, da bremsen svikta og mjølkespanna segla på eiga hand, vekte munterhet i salen.

Husmenn og eventyr

Livet på husmannsplassane under Settem var ein fargerik del av biletforedraget. Regla «Innerøra, Arnøra, Medtan og Mo - og ´n Sagbakk og ‘n Byteng og ´n Peøra-Jo» vart friska opp att. Like eins dukka eventyr, segner og anna folkedikting frå Bytenga, Arnøra, Moen og Nytrøa fram. Stoffet er samla i museets hefte «På eventyrvis».

Bjørn i sommarfjøset

Dramaet om bjørnen som drap eit dusin sauer i sommarfjøset i 1883, vart fargerikt gjenfortalt via lydopptak med lærar Bjarne Megard. Lokalhistoria baud også på annan dramatikk - aller verst da ein 15-åring vart knivoffer nedafor garden i 1879.

Artistar med aner herifrå

Butikkhistorie, seterliv, skuleminne og persongalleri kom på lerretet. Frå Settem stammar eksempelvis TV- og filmstjerna Kristina Adolphsson - med hovudrolle i «Fanny og Alexander». Same røter har broren Olle Adolphsson - han med «En glad calypso om våren», eit faktum som skapte stolte nikk i forsamlinga.

Fortid og framtid

Historielaget ønskjer å peike på fortida som føresetnad for nye tider. Slik vart programmet runda av med Sarang Hundeterapi - der Ingebrigt og dagleg leiar Maria Yoon Garthe har plassert Settem i det nasjonale toppsjiktet innan dyrestell.

Kjøkentenesta denne søndagen vart besørga av Inger Bøe (t.v.) og Gunnvor Bøe.
Kjøkentenesta denne søndagen vart besørga av Inger Bøe (t.v.) og Gunnvor Bøe.
Settemssetra i gamle dagar. Personane er ukjende.
Settemssetra i gamle dagar. Personane er ukjende.
Artisten bak «En glad calypso om våren» og andre hits, Olle Adolphsson, stamma frå Settem.
Artisten bak «En glad calypso om våren» og andre hits, Olle Adolphsson, stamma frå Settem.